Ze begraaft haar voeten in het zand. De zomerwind is de laatste van dit jaar, dat voel ik iedere ochtend in de vochtige lucht.
‘Dus na een tijdje begint de ellende opnieuw?’ vraagt ze.
‘Ja… Iedere keer weer. En dat is in iedere relatie zo geweest.’ antwoord ik.
Het is even stil. Ik moet wennen aan de pauzes in de gesprekken met haar, omdat ik geneigd ben om de stilte op te vullen met nog meer gesprek. Maar later kwam ik erachter dat die stiltes er zijn omdat ze luistert als ik praat, en niet bedenkt wat ze gaat antwoorden. Dat doet ze pas als ik stop met praten.
‘Maar is dat niet gewoon, zeg maar, wie jij bent?’
‘Misschien wel. Maar dat betekent niet dat het goed is.’
‘Ik weet niet of je moet willen bepalen wat goed en slecht is.’ Ze drukt haar sigaret uit in het zand.
‘Nee… ik zoek ook geen… moreel oordeel of iets. Ik ervaar het zelf als slecht omdat ik er anderen pijn mee doe, en uiteindelijk ook mezelf.’
‘Maar moet je dan maar veranderen? Omdat je anderen pijn doet met hoe jij in elkaar steekt?’

Dit is het moment waarop mijn gedachten hun eigen gang gaan.

Het antwoord dat ik ga geven is belangrijk, niet zozeer voor haar, maar voor mezelf. Dat is waarom ik het zo fijn vind om met haar te praten: ze weet kanten te belichten die ik anders nooit had gezien. Gedachten zijn net dromen. Ze nemen bijna geen tijd in. Je kunt dromen over een wereldreis in een dutje van een half uur. Ik vind het, net als met dromen, heerlijk om me te laten meeslepen in het natuurlijke proces van mijn gedachten om te zien wat er gebeurt. En er gebeurt een hoop.

Veranderen voor je partner, is dat goed?
couple-407139_1280Als je iemand leert kennen zul je waarschijnlijk nog niet alles blootgeven. Tenminste, figuurlijk gezien niet. Je grootste fouten, angsten, irritaties komen pas veel later, nadat je elkaar hebt leren vertrouwen.
Uiteindelijk loop je tegen dingen aan, dat is onvermijdelijk. Zelfs als je een kloon van jezelf zou daten, zou je je uiteindelijk aan jezelf ergeren. En dan komt het getouwtrek: verander ik, of moet die ander accepteren dat ik dingen op een bepaalde manier doe? Met dingen als het huishouden, scheten laten of etiquette aan tafel is dat niet zo’n grote issue. Maar met dieperliggende problemen kun je volledig vastlopen.
Ik zie zoveel mensen om me heen tegen dezelfde problemen aanlopen en steeds weer dezelfde patronen volgen. De redenen voor deze patronen zijn bijvoorbeeld angst, gewoonte, verslaving. Bijvoorbeeld iemand die geen balans kan vinden tussen werk en privé en steeds weer tegen de grens van een burn-out zit, zal dat waarschijnlijk doen omdat hij bang is om zijn gezin te falen als kostwinnaar, of zijn status binnen het bedrijf te verliezen. Iemand met bindingsangst handelt bijvoorbeeld uit een angst voor intimiteit, of de angst om zijn vrijheid kwijt te raken, waar vaak weer een angst om de partner teleur te stellen aan ten grondslag ligt.

Moet je dan maar je schouders ophalen en denken: ‘Ach, ik ben nu eenmaal zo’?
‘Ik hou nu eenmaal van mijn vak’, ‘Ik ben geen relatietype’ of ‘Dit is wat werkt voor mij’? Zelf denk ik dat dat een luie vorm van zelfacceptatie is. Terwijl we, als we onszelf echt zouden accepteren, we ons niet schuldig zouden voelen over wat ons gedrag teweeg brengt.
Nee, ergens zit het ons dwars hoe we zijn, en hoe onze omgeving daarin wordt meegesleept. Het liefst zouden we iemand hebben die samen met ons zijn schouders ophaalt en denkt ‘Ja, jij bent nu eenmaal zo’. Maar dan zouden we er ook niet om moeten geven dat de relatie met het gezin intimiteit mist omdat we nooit thuis zijn, of dat relatie na relatie stukloopt door een gebrek aan commitment.

En dat doen we wel. We geven er wel om.
En diep van binnen, op de dieptepunten waar we met het patroon steeds weer terechtkomen, wensten we dat we anders konden zijn. Maar we hebben geen idee hoe. En we weten niet waar we moeten beginnen.
girl-162474_1280En dat is oké. Want in feite hebben we op dat moment al de eerste stap gemaakt: het toegeven dat er een probleem is. De oorzaak zoeken we niet meer buiten onszelf. En vanuit daar kunnen we gaan werken, patronen doorbreken, angsten overwinnen. Daar zijn ze tenslotte voor.

‘Ik denk niet zozeer dat je moet veranderen voor iemand. Ik denk dat je dat in de eerste plaats voor jezelf moet doen. Ik wil veranderen, want ik ben er ziek van om steeds weer mijzelf en andere mensen pijn te doen. Ik ben er helemaal klaar mee, ik wil dit leven niet meer. Ik kan wel denken ‘Als hij me niet accepteert, dan werkt deze relatie gewoon niet’ maar ook bij een volgende relatie gaat dit weer gebeuren. Dat gebeurt tot nu toe steeds weer. Nee, veranderen voor een ander is niet het doel. Maar je kunt wel groeien. En verantwoordelijkheid nemen voor je eigen tekortkomingen is een mooi begin, denk ik.’
Ze knikt. Ze is een meisje van weinig woorden en ik weet niet of ik echt tot haar ben doorgedrongen. Dat hoeft ook niet, want ik weet ook niet of wat ik zeg, klopt. Misschien klopt het alleen voor mij, en werkt het voor haar heel anders.
De zee staat al aan onze tenen en is kouder dan verwacht. We staan op en een zeemeeuw komt ons uitzwaaien. Het einde van dit seizoen voelt als nieuwjaar, alsof ik wat afsluit. Dat er nu wat nieuws begint. Als ik denk aan alles wat er gebeurd is krijg ik zin om de zee in te rennen. Maar ik draai me om en begin te lopen. Stap voor stap.

Laat een antwoord achter

Je e-mail adres wordt niet gepubliceerd.